Epara Business Dokümantasyonu
Epara, Irak pazarında işletmelerin dijital ödeme almasını sağlayan merchant-first bir payment gateway platformudur. Ürün, küçük bir dükkan sahibinin ödeme linkiyle tahsilat yapmasından, büyük bir kurumun API, webhook, hosted checkout, QR/kod ödeme, payout ve reconciliation akışlarını yönetmesine kadar aynı finansal omurgayı kullanır.
Bu doküman business, ürün, operasyon ve teknik ekiplerin aynı dili konuşması için yazılmıştır. Canonical teknik terimler İngilizce tutulur; Türkçe ve Arapça karşılıklar eğitim, satış, destek ve operasyon konuşmalarında kullanılır.
30 saniyelik mental model
Epara'da üç ana taraf vardır:
- Consumer: Ödemeyi yapan kişi. Bir okul ücretini, mağaza siparişini, servis faturasını veya QR/kod ödemesini tamamlar.
- Merchant: Ödemeyi alan işletme. Dükkan, okul, klinik, e-ticaret satıcısı, sosyal medya satıcısı veya servis sağlayıcı olabilir.
- Platform Operator: Epara şirketinin ekibi. Merchant onaylar, risk inceler, provider route yönetir, ledger ve mutabakatı kontrol eder.
Para akışının kısa hali:
- Merchant ödeme almak için Payment Link, Hosted Checkout, QR/kod veya Merchant API kullanır.
- Consumer ödeme yöntemini seçer ve ödeme başlar.
- Epara ödeme denemesini kaydeder, risk ve limit kontrollerini çalıştırır.
- Provider başarılı dönerse Payment capture edilir.
- Ledger final para hareketini yazar; merchant bakiyesi oluşur.
- Receipt, webhook, rapor ve reconciliation kayıtları oluşur.
- Uygun merchant bakiyesi Payout ile merchant hesabına aktarılır.
Epara ne satar?
Epara doğrudan ürün satmaz; ödeme alma altyapısı satar. Merchant için değer önerisi şudur:
| İhtiyaç | Epara cevabı | Örnek |
|---|---|---|
| Hızlı ödeme toplama | Payment Link ve QR/kod ödeme | Bir okul WhatsApp üzerinden okul ücreti linki gönderir. |
| Güvenli checkout | Hosted Checkout | Online mağaza kart, wallet veya yerel ödeme yöntemiyle ödeme alır. |
| Teknik entegrasyon | Merchant API ve Webhooks | Büyük merchant ödeme, refund ve payout süreçlerini kendi sistemiyle bağlar. |
| Para kontrolü | Balances, Payouts, Reports | İşletme ne kadar tahsil ettiğini, ne kadarının payout beklediğini görür. |
| Operasyon güveni | Ledger, Reconciliation, Audit Trail | Epara ekibi para hareketinin doğruluğunu ve kanıtını izler. |
Epara nasıl para kazanır?
Platform geliri pricing policy ile yönetilir. İlk fazda en anlaşılır gelir kalemleri:
| Gelir kalemi | Açıklama |
|---|---|
| Platform Fee | Başarılı Payment, Top-up, Payout veya desteklenen para hareketlerinden alınan işlem ücreti. |
| Fixed Fee | İşlem başına sabit ücret. Küçük tutarlı ödemelerde minimum maliyeti karşılar. |
| Percentage Fee | İşlem tutarının yüzdesi. Merchant segmentine göre değişebilir. |
| FX Spread | Para birimi dönüşümünde referans kur ile sunulan kur arasındaki fark. |
| Premium Operations | Kurumsal merchant için özel raporlama, dosya, reconciliation veya destek hizmetleri. |
Bu gelirlerin tamamı versiyonlu Pricing Policy ile yönetilmeli, Audit Trail ile kanıtlanmalı ve Ledger üzerinde net biçimde ayrıştırılmalıdır.
Iraq-first ihtiyaç
Irak gibi pazarlarda ödeme alma problemi sadece kart kabul etmek değildir. İşletmelerin ihtiyacı daha geniştir:
- WhatsApp, sosyal medya ve fiziksel dükkan üzerinden hızlı tahsilat.
- Yerel bankalar, wallet'lar, kart ağları ve provider'lar arasında route seçimi.
- IQD ana para birimiyle doğru ledger ve raporlama.
- Merchant onayı, KYB, limit, risk ve payout kontrolü.
- Arapça ve İngilizce müşteri deneyimi, gerektiğinde Türkçe operasyon dili.
- Zayıf entegrasyon kalitesine rağmen tekrar deneyen, kanıt tutan webhook ve event mimarisi.
Ürün yüzeyleri
| Yüzey | Kullanıcı | Amaç |
|---|---|---|
| Merchant Dashboard | Merchant owner ve merchant member | Ödemeleri, bakiyeyi, linkleri, API keys, webhooks ve payout durumunu yönetmek. |
| Hosted Checkout | Consumer veya guest payer | Güvenli, responsive ödeme tamamlama deneyimi. |
| Consumer Mobile | Consumer | Wallet, servis ödeme, QR/kod ödeme, receipt ve güvenlik işlemleri. |
| Operator Backoffice | Epara operasyon ekibi | Risk, ledger, provider, payout, reconciliation, support ve governance kontrolü. |
| Developer Docs | Merchant geliştiricisi | API, webhook, imza, idempotency ve entegrasyon kurallarını öğrenmek. |
Kapsam kararı
Epara ilk fazda Stripe kadar geniş bir ürün değildir. İlk ciddi business kapsamı:
- Payments
- Payment Links
- Hosted Checkout
- QR / Code Payments
- Merchant API
- Webhooks
- Balances
- Payouts
- Basic Billing
- Reports
- Provider Routing
- Ledger and Reconciliation
- Operator Backoffice
İlk fazda kesilen veya sonraya bırakılanlar:
- Tax automation
- Advanced fraud marketplace
- Apps marketplace
- Custom SQL analytics
- Usage-based billing engine
- Revenue recognition
- Terminal hardware ordering
- Global card issuing
Canlıya geçiş prensibi
Merchant approval tek başına live payment izni değildir. Live payment açılmadan önce en az şu kanıtlar gerekir:
| Gate | Gereken kanıt |
|---|---|
| KYB | İşletme doğrulaması ve merchant owner kanıtı. |
| Agreement | Platform agreement acceptance. |
| Payout | Onaylı payout destination ve schedule. |
| Provider | Uygun provider route ve health durumu. |
| Developer | Live API credential, webhook endpoint ve test payment evidence. |
| Operations | Maker-checker onayı, audit trail ve no-ledger side effect kanıtı. |
Business cümlesi
Epara'nın net tanımı:
Irak'taki işletmeler için ödeme linki, hosted checkout, QR/kod ödeme, API, webhook, bakiye, payout, rapor ve yerel provider routing sağlayan merchant-first payment infrastructure.